Etiketlenen üyelerin listesi

  1. #1
    Ziyaretçilerimize Uyarı!:

    Kullanıcıların Profil Bilgileri Misafirlere Kapatılmıştır. Görmek için KAYIT olmalısınız.~

    bayrak Türkçe Matemeatik Terimleri, ATATÜRK'e Borçluyuz




    Türkçe Matemeatik Terimleri ATATÜRK'e Borçluyuz



    “Müsellesin zaviyetan-ı dahiletan mecmu’ü 180 derece ve müselles-i mütesaviyü’l-adla zaviyeleri biribirine müsavi müselles demektir.” Osmanlıca bilmeyenlerimizin bu cümleyi anlayacağını sanmıyoruz. Bugün kullandığımız Türkçe ile yukarıdaki cümle şu anlama geliyor: “Üçgenin iç açıları toplamı 180 derecedir ve eşkenar üçgen açıları birbirine eşit üçgen demektir.”1937 yılından önce öğrenciler matematiği Osmanlıca terimlerle öğreniyorlardı. Daha doğrusu öğrenmiyorlar ezberliyorlardı. Ta ki Atatürk’ün bizzat yazdığı Geometri kitabında yeni matematik terimler geliştirilene kadar. 1937 yılının Kasım ayında yeni bir eğitim ve öğretim yılına girilirken Mustafa Kemal Atatürk Türk Dil Kurumu’nun çeşitli bilim dallarına ait Türkçe terimleri saptadığını bu sayede dilimizin yabancı dillerin etkisinden kurtulma yolunda esaslı adımını attığını ilan eder. Aynı yıl okullarda eğitim Türkçe terimlerle basılmış olan kitaplarla başlar ve bu olay kültür hayatı için önemli bir adım olur. Atatürk dilde özleşmeyi olanakların son kertelerine kadar zorlamış bilim ve düşün dilinin sadeleştirilmesinin ve eğitimin Türkçe yapılmasının gerekliliğini önemle vurgulamıştır.





    ATATÜRK’ÜN GEOMETRİ KİTABI

    Bilimsel terimlerin Türkçeleştirilmesinde karşımıza çıkan ilk adım yine Atatürk’ün 1936–37 kış aylarında kendisinin yazdığı ve geometri öğretiminde yol gösterici olarak tasarlanan 44 sayfalık bir geometri kitabı. Kitap 1937’de Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yazar adı konmadan yayınlanmış 1971 yılında da ikinci bir baskısı Türk Dil Kurumu tarafından çıkarılmış. Kitapta yer alan günümüzde de kullanılmakta olan pek çok terim Atatürk tarafından türetilmiş. Atatürk’ün türettiği sözcükler ile daha önce kullanılan Osmanlıca sözcükler karşılaştırıldığında yapılan işin önemi ortaya çıkıyor. Tablodan da görülebileceği gibi bugün kullandığımız matematik terimlerinin hemen hemen tamamı Atatürk tarafından türetilmiş başka bir ifadeyle bu sözcüklerin büyük çoğunluğu tutmuş.

    Osmanlıcası

    ATATÜRK'ün Önerdiği...

    O: Bu’ud
    A: boyut

    O: kaaide
    A: taban

    O: seviye
    A: düzey

    O: mekan
    A: uzay

    O: ufkî
    A: yatay

    O: mukavves
    A: eğri

    O: satıh
    A: yüzey

    O: şâkulî
    A: düşey

    O: hat
    A: çizgi

    O: Kutur
    A: çap

    O: amûd
    A: dikey

    O: faraziye
    A: varsayı

    O: nısf-ı kutur
    A: yarıçap

    O: va’zîyet
    A: konum

    O: mahrut
    A: koni

    O: kavis
    A: yay

    O: mustatîl
    A: dikdörtgen

    O: müsavi
    A: eşit

    O: muhit-i daire
    A: teğet

    O: muhammes
    A: beşgen

    O: müştak
    A: türev

    O: çember mümâs
    A: teğet

    O: mecmû
    A: toplam

    O: mesâha-i sathiyye
    A: alan

    O: zâviye
    A: açı

    O: nisbet
    A: oran

    O: tenasüb
    A: orantı

    O: re’sen mütekabil zâviyeler
    A: ters açılar

    O: zâviyetân-ı mütevâfıkatân
    A: yöndeş açılar

    O: kaim zaviyeli müselles
    A: dikey üçgen

    O: şibh-i münharif
    A: yamuk

    O: müselles-i mütesâviyü’l-adlâ’
    A: eşkenar üçgen

    O: müselles-i mütesâviyü’ssâkeyn
    A: ikizkenar üçgen

    O: dılı
    A: kenar

    O: muvazi
    A: koşut

    O: menşur
    A: pürüzma

    O: hattı mail
    A: eğik

    O: paralel
    A: koşut

    O: veter
    A: kiriş

    O: re’s
    A: köşe

    O: zaviyei hadde
    A: dar açı

    O: hattı munassıf
    A: açıortay

    O: muhit
    A: çevre

    O: küre
    A: yüre

    O: murabba
    A: kare

    ATATÜRK’ÜN PRENSİPLERİ DOĞRUYDU

    Atatürk’ün dil çalışmalarını yakından izleme olanağı bulan tanınmış dil uzmanı Agop Dilaçar Atatürk’ün yazdığı geometri kitabı üzerine şunları söylüyor:

    “Atatürk hep matematikle uğraşırdı. Eski geometri terimleri çok ağdalı idi. Ben bile uzun uzun bu terimleri okuduğum halde şimdikiler karşısında güçlüğünü daha iyi anlıyorum. Müselles kelimesini ele alalım. Okullarımızdan Arapça Farsça kaldırılmış olduğundan öğrenici “müselles”i kütle kelime olarak karşısında görecektir. “Üç” aklına gelmeyecektir. Ama müselles yerine üçgen dersek bir üç var. “Gen” Atatürk’e göre “genişlik”ten alınmıştır. Bir ipucu var. “Dörtgen” dörtten gelmiştir. Bir ipucu vardır. Eşit denk anlamına gelen eş’ten gelmiştir. Ama müsavi Arapça bir kelimedir. Bu sebeple Atatürk’ün prensipleri burada da doğru idi. Onun için bu en ağdalı olan bilim dalını ele aldı ve kitabı örnek olarak bıraktı.”

    Terim çalışmalarının ülkedeki etkilerini Atatürk fiili olarak da inceledi. Ülkedeki pek çok okulu ziyaret ederek öncelikle matematik derslerine girdi ve öğrencilerin dersteki başarılarını gözlemledi. 1937 yılında Kültür Bakanı Saffet Arıkan İçişleri Bakanı Şükrü Kaya Sabiha Gökçen İsmail Hakkı Tekçe ve yaveri Naşit Mengü eşliğinde bir heyetle Sivas Lisesi’ne gitmişti. Lisenin 9-A sınıfında programdaki geometri (o zaman ki adıyla hendese) dersine girmiş bu derste bir kız öğrenciyi tahtaya kaldırmıştı. Öğrenci tahtada çizdiği koşut iki çizginin başka iki koşut çizgiyle kesişmesinden oluşan açıların Arapça adlarını söylemekte zorluk çekip yanlışlıklar yapınca durumdan etkilenen Atatürk tepki gösterdi. “Bu anlaşılmaz Arapça terimlerle öğrencilere bilgi verilemez. Dersler Türkçe yeni terimlerle anlatılmalıdır.” diyerek tebeşiri eline aldı tahtada çizimlerle ‘zaviye’nin karşılığı olarak ‘açı’ ‘dılı’nın karşılığı olarak ‘kenar’ ‘müselles’in karşılığı olarak ‘üçgen’ gibi Türkçe yeni terimleri kullanarak birtakım geometri konularını anlattı.

    ALINTIDIR.

  2. #2
    Ziyaretçilerimize Uyarı!:

    Kullanıcıların Profil Bilgileri Misafirlere Kapatılmıştır. Görmek için KAYIT olmalısınız.~

    Standart

    Ona çok şey borçluyuz da görmek istemiyoruz.


    “Laiklik asla dinsizlik olmadığı gibi sahte dindarlık ve büyücülükle mücadele kapısını açtığı için gerçek dindarlığın gelişmesi imkanını temin etmiştir.”

    Mustafa Kemal ATATÜRK


Konu Bilgileri

Bu Konuya Gözatan Kullanıcılar

Şu anda 1 kullanıcı bu konuyu görüntülüyor. (0 kayıtlı ve 1 misafir)

Benzer Konular

  1. Cevap: 2
    Son Mesaj : 17.Ocak.2015, 02:58
  2. Cevap: 11
    Son Mesaj : 24.Şubat.2014, 19:05
  3. İngilizce - Türkçe Olarak Atatürk'ün Söylediği Sözler
    Konu Sahibi Sükut Forum Atatürk'ün Sözleri
    Cevap: 1
    Son Mesaj : 09.Ekim.2013, 23:36
  4. Cevap: 0
    Son Mesaj : 03.Mayıs.2012, 15:40
  5. Türkçe Almanca Bilgisayar Terimleri
    Konu Sahibi Leydihan Forum Yabancı Diller
    Cevap: 0
    Son Mesaj : 17.Nisan.2012, 21:01

Bu Konu için Etiketler

Bookmarks

Bookmarks

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Mesaj Yazma Yetkiniz Var
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •  

Giriş